วิธีใช้เครื่องคำนวณเงินสมทบประกันสังคม
เลือกประเภทผู้ประกันตนก่อน
- ถ้าเป็นลูกจ้างบริษัทให้เลือกมาตรา 33 แล้วกรอกเงินเดือน ระบบจะแสดงฐานค่าจ้างที่ใช้คิด เงินสมทบฝ่ายลูกจ้าง และยอดที่นายจ้างสมทบให้ ทั้งต่อเดือนและต่อปี
- ถ้าเคยทำงานประจำแล้วลาออกมาส่งเงินสมทบต่อเองให้เลือกมาตรา 39 ซึ่งจ่ายเท่ากันทุกคนจึงไม่ต้องกรอกเงินเดือน
- คนทำอาชีพอิสระ ค้าขาย หรือรับจ้างทั่วไปที่ไม่มีนายจ้างให้เลือกมาตรา 40 แล้วเลือกทางเลือกที่ต้องการจ่าย
ใช้ตรวจยอดในสลิปเงินเดือน หรือเทียบค่าใช้จ่ายก่อนตัดสินใจสมัครมาตรา 39 หรือ 40 แล้วใส่ยอดเงินสมทบลงในเครื่องคำนวณค่าใช้จ่ายรายเดือนได้
ถ้าเพิ่งถูกเลิกจ้างและกำลังจะเปลี่ยนจากมาตรา 33 ไปเป็นมาตรา 39 หรือ 40 ลองดูเงินชดเชยเลิกจ้างที่ควรได้รับก่อน เพื่อวางแผนว่าจะสมทบต่อเองแบบไหนระหว่างหางานใหม่
ประกันสังคมมาตรา 33, 39 และ 40 ต่างกันอย่างไร
ประกันสังคมแบ่งผู้ประกันตนเป็นสามกลุ่มตามลักษณะการทำงาน
- มาตรา 33 คือลูกจ้างในระบบ นายจ้างหักเงินสมทบจากเงินเดือนทุกเดือนและจ่ายสมทบเพิ่มในอัตราเดียวกัน
- มาตรา 39 คือคนที่เคยเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 แล้วออกจากงาน แต่ต้องการรักษาสิทธิไว้ จึงส่งเงินสมทบต่อเองในอัตราคงที่
- มาตรา 40 คือแรงงานนอกระบบที่ไม่มีนายจ้าง เลือกจ่ายได้สามทางเลือก ยิ่งจ่ายมากยิ่งคุ้มครองหลายกรณี
ทั้งสามมาตราจ่ายต่างกันและได้สิทธิต่างกัน การเลือกให้ตรงกับสถานะการทำงานของตัวเองจึงสำคัญ
เงินสมทบมาตรา 33 คิดอย่างไร และเพดานค่าจ้างตามช่วงปี
เงินสมทบมาตรา 33 คิดเป็น 5% ของค่าจ้างต่อเดือน โดยค่าจ้างที่ใช้คิด ต้องไม่ต่ำกว่า ฿1,650.00 และไม่เกินเพดานของปีนั้น ปี พ.ศ. 2569เพดานอยู่ที่ ฿17,500.00 คนที่เงินเดือนเกินเพดานจึงจ่ายสูงสุด ฿875.00 ต่อเดือน และนายจ้างจ่ายสมทบอีกเท่ากัน
เพดานนี้จะปรับขึ้นเป็นขั้นตามช่วงปีในตารางด้านล่าง คนที่เงินเดือนสูงกว่าเพดานจะจ่ายเงินสมทบเพิ่มขึ้น เมื่อเข้าช่วงปีถัดไป ส่วนคนที่เงินเดือนต่ำกว่าเพดานอยู่แล้วจ่ายเท่าเดิม
เงินสมทบที่ถูกหักทั้งปีนำไปเป็นค่าลดหย่อนภาษีได้ ซึ่งเครื่องคำนวณเงินเดือนสุทธิรวมยอดนี้ในค่าลดหย่อนให้อัตโนมัติ
| ช่วงปี | เพดานค่าจ้างต่อเดือน (บาท) | เงินสมทบสูงสุดต่อเดือน ฝ่ายลูกจ้าง (บาท) |
|---|---|---|
| พ.ศ. 2569–2571 | 17,500.00 | 875.00 |
| พ.ศ. 2572–2574 | 20,000.00 | 1,000.00 |
| พ.ศ. 2575 เป็นต้นไป | 23,000.00 | 1,150.00 |
เงินสมทบมาตรา 39 สำหรับคนที่ออกจากงานแล้ว
มาตรา 39 คิดเงินสมทบจากฐานค่าจ้างคงที่ ฿4,800.00 ในอัตรา9% ทุกคนจึงจ่ายเท่ากันที่ ฿432.00ต่อเดือน หรือ ฿5,184.00 ต่อปี ไม่ว่าก่อนลาออกจะมีเงินเดือนเท่าไหร่
มาตรานี้เหมาะกับคนที่ออกจากงานประจำมาทำธุรกิจหรือรับงานอิสระ และต้องการรักษาสิทธิที่สะสมมาจากมาตรา 33 ไว้ต่อ ต้องสมัครภายในเวลาที่สำนักงานประกันสังคมกำหนดหลังออกจากงาน และต้องจ่ายต่อเนื่อง ถ้าขาดส่งเกินกำหนดอาจสิ้นสภาพการเป็นผู้ประกันตน
เงินสมทบมาตรา 40 ทั้ง 3 ทางเลือก
มาตรา 40 จ่ายเป็นยอดคงที่ตามทางเลือก
- ทางเลือกที่ 1 จ่าย ฿70.00 ต่อเดือน
- ทางเลือกที่ 2 จ่าย ฿100.00 ต่อเดือน
- ทางเลือกที่ 3 จ่าย ฿300.00 ต่อเดือน
ทางเลือกที่จ่ายมากกว่าจะเพิ่มกรณีที่คุ้มครอง เช่น ชราภาพและสงเคราะห์บุตร มาตรานี้เหมาะกับแม่ค้า ไรเดอร์ เกษตรกร และฟรีแลนซ์ที่ไม่มีนายจ้าง และไม่ได้เป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 หรือ 39 อยู่
แต่ละมาตราคุ้มครองกรณีใดบ้าง
ตารางนี้สรุปว่าแต่ละมาตราและแต่ละทางเลือกคุ้มครองกรณีใด
- มาตรา 33 คุ้มครองครบทุกกรณีรวมถึงว่างงาน
- มาตรา 39 คุ้มครองเหมือนมาตรา 33 ยกเว้นว่างงาน
- มาตรา 40 คุ้มครองมากขึ้นตามทางเลือกที่จ่าย
จำนวนเงินที่ได้รับและเงื่อนไขการส่งเงินสมทบขั้นต่ำของแต่ละกรณีตรวจสอบได้ที่สำนักงานประกันสังคม
| กรณี | มาตรา 33 | มาตรา 39 | มาตรา 40 ทางเลือกที่ 1 | มาตรา 40 ทางเลือกที่ 2 | มาตรา 40 ทางเลือกที่ 3 |
|---|---|---|---|---|---|
| เจ็บป่วยหรือประสบอันตราย | มี | มี | มี | มี | มี |
| คลอดบุตร | มี | มี | ไม่มี | ไม่มี | ไม่มี |
| ทุพพลภาพ | มี | มี | มี | มี | มี |
| ตาย | มี | มี | มี | มี | มี |
| สงเคราะห์บุตร | มี | มี | ไม่มี | ไม่มี | มี |
| ชราภาพ | มี | มี | ไม่มี | มี | มี |
| ว่างงาน | มี | ไม่มี | ไม่มี | ไม่มี | ไม่มี |
ตัวอย่างการคำนวณเงินสมทบประกันสังคม
สามกรณีนี้ครอบคลุมพนักงานที่เงินเดือนต่ำกว่าเพดาน พนักงานที่เงินเดือนเกินเพดาน และคนที่ลาออกไปส่งเงินสมทบต่อเอง
พนักงานเงินเดือน 12,000 บาท (มาตรา 33)
เงินเดือนอยู่ระหว่างฐานขั้นต่ำกับเพดาน จึงคิดเงินสมทบจากเงินเดือนจริงเต็มจำนวน
- ฐานค่าจ้างที่ใช้คิด
- 12,000.00 บาท
- เงินสมทบฝ่ายลูกจ้าง = ฐาน × 5%
- 600.00 บาท
- นายจ้างสมทบเท่ากัน
- 600.00 บาท
- เงินสมทบฝ่ายลูกจ้างต่อปี (× 12)
- 7,200.00 บาท
- ถูกหักจากเงินเดือนต่อเดือน
- 600.00 บาท
พนักงานเงินเดือน 40,000 บาท (มาตรา 33)
เงินเดือนเกินเพดานของปี พ.ศ. 2569 จึงคิดเงินสมทบจากเพดานแทนเงินเดือนจริง
- เงินเดือน
- 40,000.00 บาท
- ฐานค่าจ้างที่ใช้คิด (ไม่เกินเพดาน)
- 17,500.00 บาท
- เงินสมทบฝ่ายลูกจ้าง = ฐาน × 5%
- 875.00 บาท
- เงินสมทบฝ่ายลูกจ้างต่อปี (× 12)
- 10,500.00 บาท
- ถูกหักจากเงินเดือนต่อเดือน
- 875.00 บาท
ลาออกไปทำฟรีแลนซ์ เทียบมาตรา 39 กับมาตรา 40 ทางเลือกที่ 3
เคยเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 และต้องการส่งเงินสมทบต่อเอง จึงเทียบค่าใช้จ่ายของสองทางเลือก
- มาตรา 39 = 4,800.00 บาท × 9%
- 432.00 บาท
- มาตรา 39 ต่อปี (× 12)
- 5,184.00 บาท
- มาตรา 40 ทางเลือกที่ 3 ต่อเดือน
- 300.00 บาท
- มาตรา 40 ทางเลือกที่ 3 ต่อปี (× 12)
- 3,600.00 บาท
- มาตรา 39 จ่ายต่อปี
- 5,184.00 บาท
ตารางเงินสมทบแต่ละมาตรา
สรุปเงินสมทบที่ผู้ประกันตนจ่ายเองของแต่ละมาตราในปี พ.ศ. 2569 มาตรา 33 แสดงยอดสูงสุดเมื่อเงินเดือนถึงเพดาน
| ประเภทผู้ประกันตน | ต่อเดือน (บาท) | ต่อปี (บาท) |
|---|---|---|
| มาตรา 33 (เงินเดือนตั้งแต่ 17,500 บาท ขึ้นไป) | 875.00 | 10,500.00 |
| มาตรา 39 | 432.00 | 5,184.00 |
| มาตรา 40 ทางเลือกที่ 1 | 70.00 | 840.00 |
| มาตรา 40 ทางเลือกที่ 2 | 100.00 | 1,200.00 |
| มาตรา 40 ทางเลือกที่ 3 | 300.00 | 3,600.00 |
คำถามที่พบบ่อย
เงินเดือนเกินเพดาน ต้องจ่ายเงินสมทบมาตรา 33 เท่าไหร่
ปี พ.ศ. 2569 เงินสมทบคิดจากค่าจ้างไม่เกิน ฿17,500.00 ต่อเดือน คนที่เงินเดือนสูงกว่านี้จึงจ่ายเท่ากันที่ ฿875.00 ต่อเดือน และนายจ้างจ่ายสมทบอีกเท่ากัน เพดานนี้จะปรับขึ้นเป็นขั้นตามช่วงปีที่แสดงในตารางของหน้านี้
เงินเดือนน้อยมาก ต้องจ่ายเงินสมทบมาตรา 33 อย่างไร
ถ้าค่าจ้างต่ำกว่า ฿1,650.00 ต่อเดือน จะคิดเงินสมทบจากฐานขั้นต่ำ ฿1,650.00 คือ ฿82.50 ต่อเดือน ส่วนค่าจ้างที่อยู่ระหว่างฐานขั้นต่ำกับเพดานคิดจากค่าจ้างจริงเต็มจำนวน
ลาออกจากงานแล้วควรเลือกมาตรา 39 หรือมาตรา 40
มาตรา 39 จ่าย ฿432.00 ต่อเดือน และคุ้มครองเกือบเท่ามาตรา 33 ยกเว้นกรณีว่างงาน แต่สมัครได้เฉพาะคนที่เคยเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 ตามเงื่อนไขของสำนักงานประกันสังคม ส่วนมาตรา 40 จ่าย ฿70.00 ถึง ฿300.00 ต่อเดือน น้อยกว่า แต่คุ้มครองน้อยกรณีกว่า ถ้าต้องการสิทธิคลอดบุตรและสิทธิที่สะสมจากมาตรา 33 ไว้ต่อ มาตรา 39 คุ้มครองครบกว่า
มาตรา 40 ทางเลือกไหนคุ้มที่สุด
ขึ้นกับว่าต้องการความคุ้มครองกรณีไหน ทางเลือกที่ 1 จ่ายน้อยที่สุดและคุ้มครองเจ็บป่วย ทุพพลภาพ และตาย ทางเลือกที่ 2 เพิ่มชราภาพ ทางเลือกที่ 3 เพิ่มสงเคราะห์บุตร ดูตารางเปรียบเทียบในหน้านี้ แล้วเลือกทางเลือกที่ถูกที่สุดที่ยังครอบคลุมกรณีที่คุณต้องการ
มาตรา 39 และ 40 มีนายจ้างสมทบให้หรือไม่
ไม่มี ผู้ประกันตนมาตรา 39 และ 40 จ่ายเงินสมทบเองทั้งหมด ยอดที่เครื่องคำนวณแสดงจึงเป็นเงินที่คุณต้องจ่ายเองทุกเดือน ส่วนมาตรา 33 นายจ้างหักจากเงินเดือนและจ่ายสมทบเพิ่มในอัตราเดียวกัน