วิธีใช้เครื่องคำนวณค่าเสื่อมราคา
- เลือกประเภททรัพย์สินจากรายการ เช่น ยานพาหนะ เครื่องจักร หรือคอมพิวเตอร์ ระบบจะดึงอายุการใช้งาน มาตรฐานของประเภทนั้นมาใช้คำนวณให้อัตโนมัติ
- กรอกราคาทุนที่ซื้อทรัพย์สินมา และมูลค่าซาก (มูลค่าที่คาดว่าจะขายได้เมื่อหมดอายุใช้งาน หากไม่แน่ใจใส่ 0 ได้)
ผลลัพธ์จะแสดงฐานคิดค่าเสื่อม ค่าเสื่อมราคาต่อปี และค่าเสื่อมราคาต่อเดือนให้ทันที เหมาะสำหรับใช้ประมาณการค่าใช้จ่ายทางบัญชีของธุรกิจหรือวางแผนงบประมาณการลงทุนในสินทรัพย์ถาวร ถ้าราคาที่ซื้อมารวม VAT ใช้เครื่องคำนวณ VAT แยกราคาก่อน VAT ออกมาดูก่อนได้
ค่าเสื่อมราคาคืออะไร
ค่าเสื่อมราคาคือการทยอยปันส่วนต้นทุนของสินทรัพย์ถาวร (เช่น อาคาร เครื่องจักร หรือยานพาหนะ) ออกเป็นค่าใช้จ่ายตลอดอายุการใช้งานของสินทรัพย์นั้น แทนที่จะบันทึกต้นทุนทั้งหมดเป็นค่าใช้จ่ายในปีที่ซื้อ ทันที เพราะสินทรัพย์ถาวรให้ประโยชน์กับธุรกิจต่อเนื่องหลายปี
การคิดค่าเสื่อมราคาจึงช่วยให้งบการเงินสะท้อนต้นทุนที่แท้จริงของแต่ละปีได้แม่นยำขึ้น และยังเป็นค่าใช้จ่ายที่นำไปหักภาษีเงินได้นิติบุคคลได้ตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด นอกจากประโยชน์ด้านภาษีแล้ว การคิดค่าเสื่อมราคายังช่วยให้ผู้บริหารเห็นต้นทุนที่แท้จริงของการใช้สินทรัพย์ในแต่ละปี ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการตั้งราคาสินค้าหรือบริการให้ครอบคลุมต้นทุนทั้งหมด ไม่ใช่แค่ต้นทุนวัตถุดิบหรือค่าแรงที่เห็นได้ชัดเจนเพียงอย่างเดียว
วิธีคิดค่าเสื่อมราคาแบบเส้นตรง
วิธีเส้นตรงคำนวณโดยนำราคาทุนหักด้วยมูลค่าซากก่อน ได้เป็น "ฐานคิดค่าเสื่อม" แล้วหารด้วยจำนวนปีอายุ การใช้งานของสินทรัพย์ ผลลัพธ์ที่ได้คือค่าเสื่อมราคาต่อปีซึ่งมีจำนวนเท่ากันทุกปีตลอดอายุการใช้งาน
ข้อดีของวิธีนี้คือคำนวณง่าย คาดการณ์ค่าใช้จ่ายล่วงหน้าได้ชัดเจน จึงเป็นวิธีที่ธุรกิจขนาดเล็กและขนาดกลาง นิยมใช้มากที่สุดเมื่อเทียบกับวิธีคิดค่าเสื่อมแบบอื่นที่ซับซ้อนกว่า ข้อควรระวังคือเมื่อทรัพย์สินถูกใช้งาน ไม่เต็มปีในปีที่ซื้อหรือปีที่เลิกใช้งาน อาจต้องปรับสัดส่วนค่าเสื่อมตามจำนวนเดือนที่ใช้งานจริงแทนที่จะคิด เต็มปีทันที
อายุการใช้งานของสินทรัพย์แต่ละประเภท
สินทรัพย์แต่ละประเภทมีอายุการใช้งานมาตรฐานไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับลักษณะการใช้งานและความเสื่อมสภาพตามปกติ เช่น
- อาคารถาวร (20 ปี)
- ยานพาหนะ (5 ปี)
- เครื่องจักร (5 ปี)
- คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ (3 ปี)
- เฟอร์นิเจอร์/อุปกรณ์สำนักงาน (5 ปี)
ตัวเลขเหล่านี้เป็นค่าอ้างอิงทั่วไป สินทรัพย์ชนิดเดียวกันอาจมีอายุการใช้งานต่างกันได้ตามลักษณะการใช้งาน จริงของแต่ละธุรกิจ ถ้าเป็นรถยนต์ที่ใช้ในกิจการ ค่าใช้จ่ายรายปีอื่นอย่าง พ.ร.บ. และภาษีรถดูได้ที่เครื่องคำนวณค่าใช้จ่ายรถต่อปี
ตัวอย่างการคำนวณค่าเสื่อมราคา
ตัวอย่างนี้ใช้ทรัพย์สินสามประเภทที่อายุการใช้งานต่างกัน และแสดงทั้งกรณีที่มีและไม่มีมูลค่าซาก
ร้านออกแบบซื้อโน้ตบุ๊ก
ซื้อโน้ตบุ๊กสำหรับงานกราฟิก คาดว่าเมื่อหมดอายุใช้งานแทบไม่มีมูลค่าเหลือ จึงไม่ตั้งมูลค่าซาก
- ราคาทุน
- 45,000.00 บาท
- หักมูลค่าซาก
- 0.00 บาท
- ฐานคิดค่าเสื่อม = ราคาทุน − มูลค่าซาก
- 45,000.00 บาท
- ค่าเสื่อมต่อปี = ฐาน ÷ 3 ปี
- 15,000.00 บาท
- ค่าเสื่อมต่อเดือน = ค่าเสื่อมต่อปี ÷ 12
- 1,250.00 บาท
- ค่าเสื่อมราคาต่อปี
- 15,000.00 บาท
บริษัทซื้อรถยนต์ใช้ในกิจการ
ซื้อรถยนต์สำหรับส่งของ และประเมินว่าเมื่อหมดอายุการใช้งานจะขายต่อได้บางส่วน
- ราคาทุน
- 900,000.00 บาท
- หักมูลค่าซาก
- 100,000.00 บาท
- ฐานคิดค่าเสื่อม = ราคาทุน − มูลค่าซาก
- 800,000.00 บาท
- ค่าเสื่อมต่อปี = ฐาน ÷ 5 ปี
- 160,000.00 บาท
- ค่าเสื่อมต่อเดือน = ค่าเสื่อมต่อปี ÷ 12
- 13,333.33 บาท
- ค่าเสื่อมราคาต่อปี
- 160,000.00 บาท
กิจการสร้างอาคารโกดังถาวร
สร้างโกดังเก็บสินค้าเป็นอาคารถาวร ไม่ตั้งมูลค่าซาก
- ราคาทุน
- 3,000,000.00 บาท
- หักมูลค่าซาก
- 0.00 บาท
- ฐานคิดค่าเสื่อม = ราคาทุน − มูลค่าซาก
- 3,000,000.00 บาท
- ค่าเสื่อมต่อปี = ฐาน ÷ 20 ปี
- 150,000.00 บาท
- ค่าเสื่อมต่อเดือน = ค่าเสื่อมต่อปี ÷ 12
- 12,500.00 บาท
- ค่าเสื่อมราคาต่อปี
- 150,000.00 บาท
ตารางอายุการใช้งานทรัพย์สินแต่ละประเภท
อายุการใช้งานที่เครื่องคำนวณใช้กับทรัพย์สินแต่ละประเภท และสัดส่วนค่าเสื่อมต่อปีเมื่อไม่มีมูลค่าซาก
| ประเภททรัพย์สิน | อายุการใช้งาน | ค่าเสื่อมต่อปี (% ของราคาทุน) |
|---|---|---|
| อาคารถาวร | 20 ปี | 5% |
| ยานพาหนะ | 5 ปี | 20% |
| เครื่องจักร | 5 ปี | 20% |
| คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ | 3 ปี | 33.33% |
| เฟอร์นิเจอร์/อุปกรณ์สำนักงาน | 5 ปี | 20% |
คำถามที่พบบ่อย
ค่าเสื่อมราคาแบบเส้นตรงต่างจากแบบอื่นอย่างไร
แบบเส้นตรงคิดค่าเสื่อมเท่ากันทุกปีตลอดอายุการใช้งาน ส่วนวิธีอื่น เช่น แบบลดลงทุนลง (declining balance) จะคิดค่าเสื่อมมากในปีแรกๆ แล้วค่อยๆ ลดลง เครื่องคำนวณนี้ใช้วิธีเส้นตรงซึ่งเป็นวิธีที่เข้าใจง่ายและใช้กันแพร่หลายที่สุด
มูลค่าซากคืออะไร ทำไมต้องหักออกก่อนคิดค่าเสื่อม
มูลค่าซากคือมูลค่าที่คาดว่าจะขายทรัพย์สินได้เมื่อหมดอายุการใช้งานแล้ว เนื่องจากทรัพย์สินมักยังมีมูลค่าเหลืออยู่บ้างแม้หมดอายุใช้งานตามบัญชีแล้ว การคิดค่าเสื่อมจึงต้องหักมูลค่าส่วนนี้ออกก่อน ไม่ใช่คิดจากราคาทุนเต็มจำนวน
ถ้าอายุการใช้งานจริงของทรัพย์สินต่างจากตารางที่ใช้ ควรทำอย่างไร
ตัวเลขอายุการใช้งานในเครื่องคำนวณนี้เป็นค่าอ้างอิงทั่วไปตามประเภททรัพย์สิน การคิดค่าเสื่อมราคาเพื่อยื่นภาษีจริงต้องใช้อัตราตามที่กฎหมายกำหนดสำหรับประเภททรัพย์สินนั้นๆ ควรตรวจสอบกับนักบัญชีก่อนใช้ตัวเลขนี้ในการยื่นภาษีจริง